Poljska crkva Trošelji
Poljaci su se na prostore Bosne i Hercegovine, pa tako i današnje Republike Srpske, doseljavali krajem 19. vijeka za vrijeme austrougarske uprave. Najveći broj doseljenika stizao je iz Galicije, a naseljavali su područja oko Banje Luke, Prnjavora, Dervente i Bosanske Gradiške. Bavili su se uglavnom zemljoradnjom, pčelarstvom i stočarstvom, te su osnivali čitava poljska sela kao što su Novi Martinac, Čelinovac i Rakovac. Iako su njegovali svoj jezik, običaje i vjeru, Poljaci su bili dio svakodnevnog života ovih krajeva i ostavili su značajan trag u privrednom i kulturnom razvoju. Nakon Drugog svjetskog rata većina poljskog stanovništva iselila se u Poljsku, ali je sjećanje na njihovo prisustvo i danas živo u mnogim mjestima Republike Srpske.
Posebno mjesto u istoriji poljske zajednice zauzima crkva Svetog Ante u Trošeljima. Nakon što su mještani dobili dozvolu za gradnju, formirano je vijeće koje je prikupljalo novac među narodom u Trošeljima, okolnim selima i Slavoniji. Na čelu je bio Jozef Zjelonka, u narodu poznat kao „Kasijer“. Prema predanju, prilikom jednog povratka iz Slavonije zamalo se utopio u Vrbasu, ali se u trenucima opasnosti pomolio Svetom Anti i čudom spasio. Iz zahvalnosti, upravo je Sveti Ante postao zaštitnik crkve. Gradnja je trajala od 1925. do 1927. godine.
Kada su Poljaci 1946. godine napuštali Trošelje, sa sobom su u Poljsku odnijeli i sliku Svetog Ante koja je stajala iznad oltara. Decenijama kasnije, zahvaljujući trudu Kazika Sažinskog i potomaka nekadašnjih mještana, napravljena je vjerna reprodukcija slike koja je 2018. godine vraćena u Trošelje. Tako je obnovljena veza između zavičaja i potomaka poljskih doseljenika, a crkva Svetog Ante ostala je simbol njihove vjere, zajedništva i trajnog prisustva u ovim krajevima.
